مشکلات اجرایی و معایب انواع سقف‌ها


فهرست مطالب

          عنوان                                                                                                             صفحه

1- سقف با تیرچه کرومیت... 1

1-1- مشکلات اجرایی.. 1

1-2- خطاهای اجرایی و ساخت... 1

1-2-1- استفاده از مواد اولیه نامناسب... 1

1-2-2- ساخت غیر اصولی تیرچه‌ها 3

1-2-3- جاری شدن نبشی فوقانی.. 4

1-2-4- اجرا نکردن کلاف میانی.. 4

1-2-5- شکسته شدن یونولیت... 5

1-3- مشکلات طراحی.. 5

1-3-1- عدم طرح بهینه توسط تولید کنندگان.. 5

1-4- معایب... 6

2- سقف با تیرچه بلوک... 8

2-1- مشکلات اجرایی (خطاهای اجرایی) 8

2-2- معایب... 10

3- سقف تیرچه با بلوک پلی استایرن (یونولیت). 11

3-1- مشکلات اجرایی (خطاهای اجرایی) 11

3-1-1- اتصال اندود گچ و سیمان به‌صورت مستقیم به سقف... 11

3-1-2- معضل انبار کردن بلوک‌ها در کارگاه ساختمانی.. 11

3-1-3- استفاده از بلوک با ابعاد غیر استاندارد. 12

3-1-4- استفاده از بلوک غیر استاندارد. 13

3-1-5- انتقال حریق از فضای مجاور و بی‌احتیاطی.. 15

3-1-6- عدم مقاومت کافی بلوک در برابر اسپیسرها 16

3-1-7- عدم طول کافی نشیمنگاه در اکثر بلوک پلی استایرن.. 16

3-1-8- آماده‌سازی و تمیز کردن دشوار محل بتن ریزی.. 17

3-1-9- عدم اتصال مناسب تیر به ستون یا تیر به تیر به علت وجود تکه‌های فوم. 17

3-1-10- بلوک گذاری نامناسب در محل اتصال دیوارهای برشی سقف... 18

3-2- معایب... 19

3-2-1- برتری نداشتن رفتار آکوستیکی صوت بر خلاف تبلیغات فراوان.. 20

3-2-2- ترک خوردن نازک‌کاری.. 20

4- سقف عرشه فولادی.. 21

4-1- مشکلات اجرایی.. 21

4-1-1- دشواری کاشت گل میخ در محل اورلپ شدن روی بال تیرآهن.. 21

4-2- معایب... 21

5- منابع.. 22

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل‌ها

       عنوان                                                                                                               صفحه

 

شکل 1- استفاده از فولاد دست دوم در ساخت تیرچه کرومیت... 2

شکل 2- استفاده از میلگرد ذوبی در ساخت تیرچه کرومیت... 3

شکل 3- آسیب ناشی از جوشکاری نامناسب... 4

شکل 4- اجرا نکردن کلاف میانی بر خلاف نشریه 543. 4

شکل5- اجرای نادرست کلاف میانی با میلگرد. 5

شکل 6- خرابی سقف کرومیت بر اثر خطاهای اجرایی.. 7

شکل 7- شکست بتن پاشنه تیرچه. 8

شکل 8- ایجاد ترک طولی در تیرچه. 9

شکل 9- بلند شدگی آرماتور تیرچه از روی تیر اصلی.. 9

شکل 10- آسیب در تیرچه در ناحیه تکیه‌گاه. 9

شکل 11- پر کردن با خرده بلوک در نواحی که از بلوک کامل نمی‌توان استفاده کرد. 10

شکل12- جزئیات صحیح اجرایی سقف با بلوک پلی استایرن.. 11

شکل13- گسترش آتش به دلیل دپوی نامناسب... 12

شکل14- دپوی نامناسب و حادثه آتش سوزی.. 12

شکل15- آتش گرفتن یونولیت‌ها در اثر اصطکاک... 13

شکل16- بلوک یونولیت در ابتدای اشتعال.. 14

شکل17- بلوک یونولیت بعد از 5 ثانیه اشتعال.. 14

شکل18- بلوک یونولیت بعد از 10 ثانیه اشتعال.. 14

شکل19- سوختن بلوک‌ها در اثر بی‌احتیاطی در جوشکاری.. 15

شکل20- عبور نامناسب سیم برق.. 15

شکل21- عبور لوله بخاری در مجاور یونولیت... 15

شکل 22- فرو رفتن اسپیسر در یونولیت... 16

شکل 23- طول نشیمن غیر استاندارد. 16

شکل 24- بیرون زدگی یونولیت از تیرچه به دلیل عدم پاشنه ناکافی.. 17

شکل 25- اجرای دشوار تمیز کاری محل بتن ریزی.. 17

شکل 26- عدم اتصال کامل تیر به ستون  به دلیل وجود تکه‌های یونولیت... 18

شکل 27- کاهش عرض دیوار برشی به دلیل بلوک گذاری نامناسب... 19

 

1- سقف با تیرچه کرومیت

1-1- مشکلات اجرایی

با توجه به هندسه و نحوه عملکرد تیرچه کرومیت (تیرچه فلزی)، برخی مشکلات به وجود آمده در زمان اجرا با بهره‌گیری از تجارب مجریان این سیستم به صورت زیر می‌باشد]1[.

-         زنگ زدایی ورق تحتانی

-         وجود تاب در تیرچه‌ها و مشکلات ناشی از آن

-         آسیب‌پذیری بلوک‌ها در برابر ضربه

-         تولید بسیار کم تیرچه فلزی با جان باز در کشور و مشکلات حمل و نقل

-         مشکلات بتن‌ریزی و تراکم با توجه به عرض کم ورق‌های تحتانی

-         کمانش جانبی نبشی فوقانی

-         برش تیرچه‌ها و عدم ترمیم مناسب محل برش خورده با تقویت جوش

-         اجرای گوشواره و مشکلات مربوط به آن

1-2- خطاهای اجرایی و ساخت

در ساخت و اجرای سقف تیرچه کرومیت سهل‌انگاری‌ها و خطاهایی رخ می‌دهد که منجر به تضعیف و ریزش سقف می‌شود. از جمله این خطاها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.

1-2-1- استفاده از مواد اولیه نامناسب

الف) استفاده از نبشي‌هاي فابريك موجود در بازار يكي از شایع‌ترین موارد در اين زمينه مي‌باشد. توضيح آنكه تنها نبشي فابريك مجاز جهت استفاده در ساخت تيرچه‌هاي كروميت نبشي توليد كارخانه ذوب آهن اصفهان مي‌باشد كه به دليل ظرفيت توليد محدود و قيمت بالا اولاً در اكثر شهرهاي كشور يافت نمي‌شود و ثانياً اختلاف قيمت آن با ساير نبشي‌ها باعث عدم استفاده توليد كنندگان و عدم صرفه اقتصادي (در مقايسه با استفاده از ورق جهت ساخت نبشي) خواهد شد. از طرفي نبشي‌هاي 3 و 4 فابريك موجود در بازار اكثراً ساخت كارگاه‌هايي در شهرهاي تهران، تبريز، مشهد، اصفهان و غیره هستند و نكته مهم آنست كه اين نبشي‌ها به ظاهر كاملاً نو و عالي مي‌باشند اما در اصل از ذوب آهن آلات قراضه بدست مي‌آيند و به هيچ عنوان مشخصات فني مورد نياز جهت استفاده در ساخت تيرچه‌ها را ندارند]2[.

ب) با اطمينان كامل مي‌توان گفت كه هیچ‌کدام از فولادهاي وارداتي مشخصات فني مناسب جهت استفاده در ساختمان‌ها را ندارند و اين موضوع در تمام اشكال پروفیل‌ها اعم از تيرآهن، ميلگرد و ورق صادق است. زيرا هیچ‌گونه نظارت کیفی بر اقلام وارداتي نيست و وارد كنندگان در جهت سود بيشتر ارزان‌ترین فولادهاي خارجي كه طبیعتاً نامرغوب‌ترین آن‌هاست را وارد مي‌كنند. اين ميلگردها را نيز به دلیل عدم حصول اطمينان از كيفيت به هيچ عنوان نبايد در اعضاي سازه‌اي و ساخت تيرچه‌ها مورد استفاده قرار داد. بعضاً آنقدر كيفيت اين ميلگردها پايين است كه بر اثر خم كردن آن با شعاع قوس مناسب مانند چوب خشك ترد شكن شده است. بنابراین استفاده از اين فولادها در ساختمان‌ها و تيرچه‌ها مي‌تواند بسيار خطرآفرين باشد]3[.

ج) واضح است كه استفاده از فولاد دست دوم به دلیل تغيير مشخصات فني و مكانيكي آن هيچ جايگاهي در سازه و تيرچه‌ها ندارد و تنها مصرف كنندگان اين فولادها كساني هستند كه هيچ چيز بجز قيمت برايشان اهميتي ندارد]3[فولاد مصرفی در ورق پایینی باید با استاندارد ملی شماره 1600 مطابقت داشته و فاقد هرگونه اعوجاج و زنگ‌زدگی باشد. متأسفانه برخی از مجریان سقف به جهت صرفه اقتصادی از ورق‌های كهنه و موج‌دار (پلیسه مانند) استفاده می‌كنند كه این امر باعث ضعف سقف و عدم اجرای جوشكاری مناسب می‌گردد.

شکل 1- استفاده از فولاد دست دوم در ساخت تیرچه کرومیت

د) متأسفانه استفاده از ميلگردهاي ذوبي در ساخت تيرچه‌هاي كروميت نيز رواج دارد. ميلگردهاي ذوبي ميلگردهايي هستند كه از ذوب آهن قراضه بدست مي‌آيند و بسيار بي‌كيفيت هستند و گاه ديده شده است كه قبل از اينكه تحمل بار كنند در اثر حمل و نقل مي‌شكنند]3[.

شکل 2- استفاده از میلگرد ذوبی در ساخت تیرچه کرومیت

ه) استفاده از فولاد نوع AIII در ساخت تیرچه‌ها که مجاز نمی‌باشد. به علت وفور فولاد AIII و ذوبی در بازار به این موضوع توجهی نشده و استفاده گسترده از این نوع فولادها در تهیه تیرچه مشاهده می‌گردد. جوشکاری میلگردهای AIII مستلزم رعایت تمهیدات خاصی است که هیچ‌کدام رعایت نمی‌شود و از طرفی در خم کردن میلگردها باید حداقل شعاع خم رعایت گردد تا منجر به ترک‌خوردگی در میلگرد نشود. ميلگردهاي مجاز جهت ساخت تيرچه‌هاي كروميت تنها ميلگردهاي نوع AI نرم و AII نيمه سخت هستند. ميلگردهاي نوع AIII سخت، جوش پذيري بسيار كمي دارند و مطابق با نشريه شماره 543 استفاده از آنها در ساخت تيرچه‌هاي كروميت ممنوع است]4[. اما متأسفانه اكثر توليد كنندگان کوچک‌ترین توجهي به اين مسأله ندارند و بعضي حتي تفاوت اين ميلگردها با يكديگر را نيز نمي‌دانند.

1-2-2- ساخت غیر اصولی تیرچه‌ها

در تولید تیرچه‌های کرومیت جوشکاری و کیفیت جوش از مهم‌ترین مسائل در ساخت تیرچه‌ی با کیفیت می‌باشد که با بازدید چشمی قابل رویت است. علاوه بر جوشکاری مسائل مختلفی در روش ساخت تیرچه‌ها وجود دارد که در کیفیت تولیدی بسیار موثر است که از جمله می‌توان به نحوه اورلپ زیگزاگ‌ها، رعایت بعد جوش و فواصل جوش، رعایت گام زیگزاگ‌ها بر اساس محاسبات، کنترل دمای محیط و بازرسی مرتب جوش‌ها اشاره نمود. بنابراین يكي از مهم‌ترین عوامل تهديد كننده سلامت تيرچه، جوشكاري نامناسب تيرچه‌ها مي‌باشد. استفاده از ترانس جوش تك فاز در بسياري از كارگاه‌هاي غير مجاز متداول است كه موجب عدم استحكام جوش مي‌گردد. همچنين افزايش بيش از حد آمپر جوشكاري باعث ذوب شدن قطعات جوش شونده و كاهش شديد مقاومت تيرچه مي‌شود. از ديگر مشكلات، ناكافي بودن طول جوش‌ها مي‌باشد. همچنين اورلپ نامناسب زیگزاگ‌ها، عدم جوش پذيري ميلگرد زيگزاگ يا نبشي فوقاني و يا ناكافي بودن طول جوش زيگزاگ، وصله نامناسب قطعات، عدم رعايت گام زیگزاگ‌ها و حتي بي دقتي در طول تقویت‌ها از جمله مسائل شايع در ساخت تيرچه كروميت مي‌باشد]2[.

طبق نشریه 543 میزان جوش میلگردهای قطری روی ورق تحتانی باید بتواند در حد فاصل لنگر ماکزیمم و لنگر صفر ظرفیت برشی افقی را تحمل نماید و اندازه مؤثر جوش میلگرد روی ورق برابر 3/0 شعاع میلگرد است ]4[. در دهانه‌های بزرگ طول جوش لازم میلگرد خر پایی روی بال تحتانی به سختی تأمین می‌گردد و عموماً این مورد در نقشه‌ها و محاسبات مورد توجه قرار نمی‌گیرد. عموماً دیده می‌شود در تیرچه‌های موجود در بازار مقدار جوش برای تیرچه‌های با دهانه کوتاه و بلند برابر است که ناشی از بی‌توجهی به اهمیت موضوع جوش می‌باشد.


شکل 3- آسیب ناشی از جوشکاری نامناسب

1-2-3- جاری شدن نبشی فوقانی

 در اثر جوش دادن بال فوقانی به تیرهای اصلی که در نشریه 543 سازمان برنامه و بودجه این عمل منع شده است، جوش در محل تکیه‌گاه می‌شکند و نبشی فوقانی جاری می‌شود.

1-2-4- اجرا نکردن کلاف میانی

در شکل (4) که از پروژه‌ای در خیابان ملاصدرا کوچه گرمسار غربی در سال 1391 گرفته شده است، در دهانه 7 متری حتی از یک ردیف کلاف میانی (ژوئن) نیز استفاده نشده است. قطعاً پیمانکار اجرای سقفی که قیمت اجرای سقف پایینی ارائه می‌کند یکی از راه‌هایی که برای کاهش هزینه‌های خود دارد حذف اجرای ژوئن در سقف می‌باشد ]5[.

شکل 4- اجرا نکردن کلاف میانی بر خلاف نشریه 543